خبرنامه شماره 66  تابستان 1386


پيام دوست محترم
فراخوان مقاله پنجمين كارگاه فنی مشارکت آب‌بران در مديريت شبکه‌های آبیاری و زهكشي
فراخوان مقاله اولين كارگاه فني اثرات تغيير اقليم در مديريت منابع آب
فراخوان دومين كارگاه فنی راهکار‌های بهبود و اصلاح سامانه‌های آبیاری سطحی
فراخوان مقاله كارگاه فنی طرح ملی آبیاری تحت فشار و توسعه پایدار
بيستمين كنگره بين‌المللي آبياري و زهكشي
معرفي شبكه آبياري و زهكشي آق‌چاي
معرفي سازمان بين‌المللي شبكه بين‌المللي مديريت مشاركتي آبياري
تأثير تعامل ارزياب با پرسنل پروژه در نتايج ارزيابي عملكرد
معرفي نرم‌ افزار
معرفي وب سايت

پيام دوست محترم
دوست محترم
چهارمين كنفرانس منطقه‌اي آسيايي و دهمین سمينار بین‌المللی مدیریت مشاركتي آبیاری در اردیبهشت ماه سال جاری در تهران برگزار شد. اگر چه در این يادداشت، ارزیابی این همایش از زوایای مختلف ممکن نیست، ولیکن در یک جمله از زبان شرکت‌کنندگان داخلی و خارجی می‌توان گفت؛ كنفرانس تهران به نحو شایسته و مطلوبي برگزار‌گردید.
مشارکت بیش از 900 نفر از مدیران، کارشناسان، محققین، طراحان داخلی و خارجی، ارایه بیش از 110 مقاله در این رويداد علمي نشان از اهمیت و توجه ویژه جهانیان به این موضوع دارد. در این كنفرانس تجربه‌هاي بسیاری از شکست‌ها و موفقیت‌های جهانی در ارتباط با انتقال مدیریت‌ آبیاری و مدیریت مشاركتي آبیاری عرضه شد و راهکار‌هایی برای برون‌رفت از مشكلات ارایه گردید.
با ارایه مقالات متنوعی از جمله جمع‌بندی تجارب بين‌المللي توسط بانک جهانی، تجارب آسیایی توسط فائو، تجربه کشورمان توسط کمیته‌ ملی آبیاری و زهکشی ایران و ارایه خلاصه‌ای از تجارب مکزیک (به عنوان کشور پیشرو)، امکان تجزیه و تحلیل همه جانبه (مکانی- موضوعی) مسایل و راه‌حل‌ها را بیش از پیش فراهم گرديد. این موارد بصورت خلاصه در مراسم اختتامیه و تحت عنوان پیام همایش قرائت و به سمع و نظر شرکت‌کنندگان رسید.
اکنون سئوال اینست که آیا نکات برجسته نتایج همایش در دستور کار قرار گرفته است؟ در پاسخ به این سئوال باید گفت، اهمیت موضوع به‌گونه‌ای است که تقریباً یکی از محور‌های اصلی مباحث در جلسات هیئت اجرایی کمیته ملی را به خود اختصاص داده است و در این ارتباط اقدامات خوبي در دستور کار قرار دارد. تهیه کتابی تحت عنوان «تجارب جهانی مدیریت مشاركتي آبیاری ؛ پیش‌فرض‌ها و راهبرد‌ها» با استفاده از مقالات كنفرانس مذکور، تلاش در جهت راه‌اندازی پروژه پیشاهنگ مدیریت مشاركتي آبیاری، برنامه‌ریزی اجرای پنجمین کارگاه فنی مشارکت آب‌بران با عنوان «توانمندسازي و ظرفيت‌سازي؛ ضامن توسعه پايدار مشاركت كشاورزان در مديريت شبکه‌های آبیاری» در سال 1387 بخشی از اقدامات در این زمينه می‌باشند. اگرچه این اقدامات وسیع، خطوط اصلی موضوعات مطروحه در پیام همایش را پوشش می‌دهد، ولیکن حضور فعال تمامی مدیران و کارشناسان علاقه‌مند متضمن نتیجه‌بخشی، اثربخشی و تحقق شایسته پيام اصلي كنفرانس بين‌المللي خواهد بود. به این منظور و در جهت اطلاع رسانی مجدد در ذیل اهم موضوعات مطرح شده در پیام همایش برای پی‌گیری و مشارکت فعال علاقه مندان فهرست می‌گردد:


1- در حال حاضر رهیافت توسعه مدیریت مشاركتي آبیاری در بسیاری از کشور‌ها نه تنها از لحاظ تئوري و علمي مورد پذیرش قرار گرفته، بلكه از لحاظ عملياتي نيز به اجرا گذاشته شده است. همچنين مدیریت مشاركتي آبیاری به عنوان ركن اصلی سیاست‌های كلان آب در برخي از کشور‌ها عمل می‌نماید.
2- درصورتیکه بپذیریم رهیافت مدیریت مشاركتي آبیاری به مواردی نظیر بهبود مدیریت بهره‌برداری و نگهداری، افزایش توانمندی‌ کشاورزان، کاهش هزینه‌های دولت، افزایش بهره‌وری آب کشاورزی و ... منتهی می‌شود، میزان دستیابی به این موارد در گرو وضوح و استحکام چارچوب سازمانی و حقوقی، سیاست‌های ملی و محلی، منابع مالی و تخصصی، میزان دسترسی به خدمات حمایتی و برنامه‌های ظرفیت‌سازی می‌باشد. درک صحیح از ضرورت‌ها و عوامل محدودکننده (سازمانی، مالی، اقتصادی-‌ اجتماعی و ...)، برای توسعه مدیریت مشاركتي آبیاری از اهمیت زیادی برخوردار می‌باشد.
3- لازم است در برنامه پیاده‌سازی مدیریت مشاركتي آبیاری، برنامه اصلاحات تا مرحله دستیابی به شرایط اطمینان کافی از پایداری سامانه مورد نظر ادامه یابد.
4- در مرحله توسعه و پياده‌سازي مدیریت مشاركتي آبیاری، توجه به موارد ذیل مورد تأکید می‌باشند:
 تداوم حمایت‌های فنی به‌دور از افزایش وابستگی بهره‌برداران؛
 پایش و ارزشیابی با تأکید بر چند جانبه‌نگری و مشارکت‌مدار بودن آن؛
 توسعه ظرفیت‌ها تا سطح سیاستگذاری، تقویت سازمانی و توسعه بخش خصوصی؛
 افزایش توان مالی (بسیج منابع و توسعه سایر ظرفیت‌های درآمدی)؛
 اجرای طرح آزمايشي مدیریت مشاركتي آبیاری در هر کشور برای انجام بررسی‌ها، تحقیق در عمل و دستیابی به الگو‌های سازگار محلی؛
 با توجه به اینکه در یک برنامه مدیریت مشاركتي آبیاری، اهمیت تجدید ساختار مدیریتی در سازمان آبیاری، کمتر از ایجاد تشکل‌های آب‌بران نیست، لذا تعریف مجدد جایگاه، مسئولیت‌ها و نقش‌های جدید بخش آبیاری، در برنامه اصلاحات از اهمیت ویژ‌‌ه‌ای برخوردار می‌باشد.

فراخوان مقاله پنجمين كارگاه فنی مشارکت آب‌بران در مديريت شبکه‌های آبیاری و زهكشي
فراخوان مقاله
پنجمين كارگاه فنی مشارکت آب‌بران در مديريت شبکه‌های آبیاری و زهكشي
عدم بهره‌برداري بهينه و اقتصادي از منابع آب و اراضي كشاورزي و سرمايه‌گذاري به‌عمل آمده در اين زمينه در سطح كشور و اقبال بين‌المللي به استفاده از رهيافت مديريت آبياري مشاركتي موجب شده برنامه‌هاي انتقال مديريت آبياري به تشكل‌هاي آب‌بران در كشور مورد توجه ويژه‌اي قرار گيرد.
فرسودگی فزآینده و کاهش کارایی شبکه‌های آبیاری و زهکشی و تاسیسات مربوطه و تلاش و همکاری کارشناسان در جستجوی علل و عوامل آن مشخص نموده که اعمال مدیریت دولتی و عدم مشارکت آب‌بران در فرایند مدیریت تاسیسات آب و آبیاری از عوامل اصلی مسایل و مشکلات موجود است.
در ادامه تلاش‌ها براي يافتن راهكارهاي مناسب، كارشناسان دريافتند كه بایستی مدیریت تاسیسات آب و آبیاری به صورت مشارکت مدارانه صورت پذیرد، بدین معنی که امور بهره‌برداری، نگهداری و مديريت اين تاسیسات به آب‌بران منتقل شود و سازمان‌های دولتی از منظر مصالح ملي با ارايه خدمات فني و مشاوره‌اي، نقش نظارت، هدایت و حمایت از آب‌بران را به عنوان ذي‌نفعان و متوليان اصلي اين تاسيسات بر عهده داشته باشند.
اگرچه در چند سال گذشته اقداماتی برای انتقال بخشی از امور مربوط به مدیریت تاسیسات آب و آبیاری از سازمان‌های دولتی به مصرف کنندگان آب صورت گرفته، ولی این اقدامات چندان روشمند و برنامه ریزی شده نبوده و به نظر می‌رسد مشخص نبودن برنامه و اراده ملی از يك سو و عدم وجود ظرفیت‌ها و توانمندی‌های تجربي و دانشي لازم در سطوح ســــازمان‌هاي دولتي و بخش‌هاي مشاوره‌اي و دانشگاهي و نيز مديران و كارشناسان دست اندرکار، از عوامل اصلی تاثیر گذار به این چنین پراکنده کاری‌ها بوده است.
اكنون كه گرايش‌هايي در مديران و دست اندركارن در جهت پذيرش تغييرات ساختاري و اصلاحات مديريتي با هدف انتقال بخشي از وظايف مديريت شبكه‌هاي آبياري و زهكشي به كشاورزان بوجود آمده است، بايد به يك اراده و برنامه ملي تبديل شود و دست‌آوردهاي تدريجي، بطور مستمر تحت مراقبت يك نظام پايش و ارزشيابي مشاركت مدار قرار گيرد.
در چهار کارگاه گذشته گروه کار مشارکت آب‌بران موضوعاتی نظیر: زمینه‌ها و ضرورت‌ها، مســــــــــایل و مشکلات، پیش‌نیاز اقدام، راهکار‌ها، اصول و مباني نظري و روش‌شناسي، مورد بحث و تبادل نظر کارگاهی قرار گرفتند.
این کارگاه که در تداوم منطقی با چهار کارگاه قبلی برگزار مي‌شود، نتایج يافته‌هاي گروه کار در سه سال اخیر در رابطه با توانمند سازی و ظرفیت سازی برای توسعه مدیریت آبياري مشارکت مدارانه و همچنین پایش و ارزشیابی انتقال مدیریت آبیاری به كشاورزان عرضه خواهد شد.
امید است مدیران و کارشناسان ذیربط نيز با ارايه تجارب ميداني خود وهمچنين يافته‌هاي خود از منابع و تجارب بين‌المللي در ارتباط با محورهاي اصلي كارگاه، در توسعه و اشاعه روش‌های کاربردی انتقال مدیریت آبیاری در کشور سهيم باشند.
عنوان اصلي كارگاه:
توانمندسازي و ظرفيت سازي ضامن توسعه پايدار مشاركت كشاورزان در مديريت شبکه‌های آبیاری و زهكشي

عناوين فرعي:
1- فرآيند توانمند‌سازي و ظرفيت سازي براي توسعه مديريت آبياري مشاركت مدار؛
2- پايش و ارزشيابي انتقال مديريت آبياري؛
3- ضرورت‌هاي تغيير ساختار مديريت دولتي و خلا‌‌هاي قانوني.

زمان برگزاري: نيمه دوم سال 1387
دبيرخانه : كميته ملي آبياري و زهكشي ايران

فراخوان مقاله اولين كارگاه فني اثرات تغيير اقليم در مديريت منابع آب

فراخوان مقاله
اولين كارگاه فني اثرات تغيير اقليم در مديريت منابع آب

تغيير اقليم، پديده‌اي است كه در اثر تغيير درجه حرارت كره زمين از 4.5 ميليون سال پيش اتفاق مي‌افتد. تغيير درجه حرارت به خاطر اثرات گاز‌هاي گلخانه‌اي بوجود مي‌آيد كه ناشي از ساز و كارهاي گياهي، حيواني و فعاليت‌هاي بشر در كره زمين است. با افزايش گاز دي‌اكسيد كربن در لايه‌هاي فوقاني جو و عدم خروج اشعه مادون قرمز از جو زمين و افزايش درجه حرارت، اثر گلخانه‌اي بوجود مي‌آيد.
در حال حاضر سرعت افزايش درجه حرارت نسبت به گذشته افزايش چشم گيري داشته است بطوري كه اين افزايش در تاريخ بشر بي سابقه بوده است. نتيجه تحقيقات انجام شده نشان مي‌دهد هر ساله تراز آب اقيانوس‌ها در اثر آب شدن يخچال‌ها (به دليل افزايش درجه حرارت) در حال افزايش است و حتي اگر مصرف تمام سوخت‌هاي فسيلي نيز قطع شود تغيير اقليم در اثر افزايش تراز آب اقيانوس اتفاق خواهد افتاد. پيش‌بيني و ارزيابي اثرات تغيير اقليم در بخش‌هاي مختلف زندگي بشر بخصوص مديريت منابع آب امري است كه ضرورت آن اجتناب‌ناپذير مي‌باشد.
در مقوله كشاورزي به منظور برنامه‌ريزي براي توسعه اراضي آبياري، در سدسازي براي تعيين ابعاد سازه‌ها و حتي زمان آبگيري مخازن، پيش‌بيني‌هاي كوتاه مدت و بلند مدت اقليمي‌به عنوان ابزاري موثر در خدمت توسعه پايدار مي‌توانند قرار گيرند. مديريت منابع و مصارف آب با توجه به تغييرات اقليمي در سطح دنيا به امري اجتناب ناپذير تبديل شده است. اين موضوع در كشور ايران نيز مستثنا نمي‌باشد و برخي شواهد حاكي از افزايش سيلاب‌ها و خشكسالي‌ها در حوضه‌هاي آبريز كشور است.


اهداف كارگاه:
ارزيابي اثرات تغيير اقليم در مديريت منابع آب از ديدگاه برنامه ريزي براي توسعه پايدار و تعيين بهره‌برداري بهينه از سيستم‌هاي رودخانه‌اي به موضوعي حايز اهميت تبديل شده است. در اين رابطه، مديريت تطبيقي منابع آب براي كاهش اثرات منفي تغيير اقليم و بررسي ميزان افزايش سيلاب‌ها و يا تشديد خشكسالي‌ها در اثر وقوع اين پديده از محورهاي مهم اين موضوع به شمار مي‌رود. پيش‌بيني اقليمي جهت ارزيابي اثرات تغيير اقليم يكي از مولفه‌هاي كليدي است كه بدون آن دستيابي به راه كارهاي عملي براي كاهش اثرات منفي امكان‌پذير نمي‌باشد. جهت پيش‌بيني اقليمي نياز به شبيه سازي پديده‌هاي جوي در مقياس جهاني است. مدل‌هاي پيش‌بيني اقليمي از نظر ساختار بسيار شبيه به مدل‌هاي پيش‌بيني جوي هستند ولي زمان پيش‌بيني نسبتا طولاني همراه با عدم قطعيت بالايي نسبت به مدل‌هاي جوي دارند.
زمان برگزاري: اواسط بهمن ماه 1386
دبيرخانه كارگاه: كميته ملي آبياري و زهكشي ايران
در راستاي مباحث فوق و به منظور گردآوري تجربيات داخلي و بين‌المللي در سال‌هاي اخير و ارزيابي روش‌ها و زمينه‌هاي اعمال اثرات تغيير اقليم در توسعه پايدار كشور، گروه كار رهيافت‌هاي فراگير مديريت سيلاب كميته ملي آبياري و زهكشي ايران به همراه شركت توسعه منابع آب و نيروي ايران و همكاري ساير سازمان‌ها قصد برگزاري كارگاه فني با عنوان اثرات تغيير اقليم در مديريت منابع آب با تاكيد بر موضوعات ذيل نموده است:
 مديريت تطبيقي منابع آب با تغيير اقليم
 تغيير فراواني و مقادیر سيلاب‌ها در اثر تغيير اقليم
 تشديد خشكسالي‌ها در اثر تغيير اقليم
 كاربرد مدل‌هاي GCM در پيش‌بيني تغيير اقليم
 كاربرد مدل‌هاي RCM در پيش‌بيني تغيير اقليم
 دلایل وجود واقعه تغییر اقلیم
 سناريو سازی اقلیم و تغییر اقلیم برای حوضه‌های آبریز

برنامه زمان بندي:
ارسال چكيده مقالات : آخر مهر 1386
اعلام پذيرش چكيده مقاله : نيمه اول آبان 1386
دريافت اصل مقاله : 15 دي ماه 1386

فراخوان دومين كارگاه فنی راهکار‌های بهبود و اصلاح سامانه‌های آبیاری سطحی

فراخوان دومين كارگاه فنی
راهکار‌های بهبود و اصلاح سامانه‌های آبیاری سطحی

ايران از نظر منابع آب نسبت به ميانگين جهاني از محدوديت بيشتري برخوردار بوده و متوسط بارندگي آن حدود يك سوم ميانگين جهاني است. به همین دلیل از نظر اقليمي نیز جزو مناطق خشك و نيمه خشك دنيا محسوب مي‌شود. از طرف ديگر بخش اعظم توليدات کشاورزی كشور با اعمال آبياري حاصل مي‌گردد. لذا، توجه به مدیریت آبياري در مزرعه و از جمله روش‌های آبياري سطحی که سهم عمده‌ای در تامین نیاز آبیاری محصولات کشاورزی دارند، ضروری است. همچنین، بررسی تجارب اصلاح و بهبود عملکرد روش‌های آبیاری سطحی در استفاده بهينه از منابع آب كشور و افزايش بهره‌وري مصرف آب در بخش کشاورزی از اهميت خاصي برخوردار است.

هدف كارگاه:
با توجه به اینکه در بسياري از مناطق جهان بيش از 90 درصد اراضي فاریاب با روش‌های مختلف آبياري سطحی، آبياري مي‌شوند. لیکن این روش‌ها مورد كم توجهي قرار گرفته‌اند. مشكل عمده آن‌ها پایین بودن راندمان آبیاری است که از ضعف مدیریت آبیاری ناشی می‌شود. با توجه به هزینه زیاد سامانه‌های آبیاری تحت فشار، بهبود و اصلاح روش‌هاي آبياري سطحي امري ضروري و اجتناب ناپذير است. با اصلاح سامانه‌هاي آبياري سطحي به روش‌هاي مختلف نظير تسطیح اراضي، انتخاب صحيح روش آبياري، طراحی مناسب و غیره، افزايش راندمان آبياري به ميزان قابل توجه امكان‌پذير است. در اين راستا به منظور گردآوري تجربيات محققين، كارشناسان و مجريان روش‌هاي آبياري سطحي طی سال‌هاي اخير در كشور، گروه كار سامانه‌هاي آبياري در مزرعه كميته ملي آبياري و زهكشي ايران با همكاري مؤسسه تحقيقات فني و مهندسي كشاورزي و دفتر بهبود و توسعه روش‌هاي آبياري (معاونت صنایع و امور زیربنایی وزارت جهاد كشاورزي) قصد برگزاري دومين كارگاه فني آبياري سطحي تحت عنوان «راهکار‌های بهبود و اصلاح سامانه‌های آبیاری سطحی» با تأکید بر موضوعات ذیل نموده است:
 تجارب اصلاح سامانه‌های متداول آبیاری سطحی در کشور؛
 ارزيابي فني– اقتصادي روش‌هاي آبياري سطحي اجرا شده در سطح كشور؛
 نقش شواهد تاریخی موفق در توسعه آبیاری سطحی؛
 ترويج روش‌هاي نو در آبياري سطحي؛
 استفاده از آب‌هاي نامتعارف در روش‌های آبیاری سطحی.

برگزار كنندگان :
 كميته ملي آبياري و زهكشي ايران
 مؤسسه تحقيقات فني و مهندسي كشاورزي
 دفتر بهبود و توسعه روش‌هاي آبياري (معاونت صنایع و امور زیربنایی وزارت جهاد كشاورزي)

برنامه زمان بندي :
 آخرين مهلت ارسال چكيده مقالات: 30/10/86
 اعلام پذيرش چكيده مقالات: 15/11/86
 آخرين مهلت ارسال اصل مقالات: 29/12/86
زمان برگزاري: اردیبهشت ماه 1387
دبيرخانه كارگاه: كميته ملي آبياري و زهكشي ايران


فراخوان مقاله كارگاه فنی طرح ملی آبیاری تحت فشار و توسعه پایدار

فراخوان مقاله
كارگاه فنی طرح ملی آبیاری تحت فشار و توسعه پایدار

سيستم‌هاي آبياري تحت فشار با توجه به كمبود روزافزون منابع آب در بخش كشاورزي و لزوم استفاده بهينه از منابع آب موجود بطور فزآينده‌اي در جهان رو به گسترش مي‌باشند. بطوري كه در حال حاضر ميليونها هكتار از اراضي كشاورزي در مناطق مختلف جهان با انواع روش‌هاي آبياري تحت فشار آبياري مي‌شوند. استفاده از اينگونه روش‌هاي آبياري نه تنها در مناطق خشك و نيمه خشك جهان، بلكه در مناطق مرطوب نيز براي آبياري محصولات باغي و زراعي امكان پذير مي‌باشد. سيستم‌هاي آبياري تحت فشار درصورت طراحي، اجرا و بهره‌برداري صحيح موجب بهره وري بهينه از منابع آب مي‌شوند. همچنين، با كاربرد صحيح روش‌هاي آبياري مذكور تلفات ناشي از رواناب، نفوذ عمقي، تبخير از سطح خاك به حداقل رسيده و موجب صرفه جويي در مصرف آب، انرژي، كود و سم و حفاظت از محيط زيست مي‌گردد. با توجه به چشم‌انداز رضايت بخش و اميدوار كننده توسعه روش‌هاي آبياري تحت فشار در جهان، توسعه روش‌هاي آبياري تحت فشار در كشور نيز به عنوان طرح ملی تصویب گردید، که توسعه پایدار آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشد.
به منظور گردآوري تجربيات محققين و كارشناسان در زمينه توسعه پايدار طرح ملي روش‌هاي آبياري تحت فشار، برگزار كنندگان اقدام به سازماندهي و برگزاري
« كارگاره فنی طرح ملی آبياري تحت فشار و توسعه پایدار» بشرح عناوين موضوعي زير نموده‌اند:
 تأثير اجراي روش‌هاي آبياري تحت فشار بر بهره‌وري از آب؛
 توسعه سيستم‌هاي آبياري تحت فشار در كشورهاي پيشرفته؛
 نقاط قوت و محدوديت براي توسعه روش‌هاي آبياري تحت فشار؛
 تأثير اتوماسيون در توسعه روش‌هاي آبياري تحت فشار؛
 امكان به زير كشت بردن اراضي شيبدار با استفاده از روش‌هاي آبياري تحت فشار؛
 ظرفيت سازي براي توسعه انواع روش‌هاي آبياري تحت فشار؛
 مصرف بهينه انرژي درروش‌هاي آبياري تحت فشار؛
 معيارهاي عملي درطراحي روش‌هاي آبياري تحت فشار؛
 ارزيابي فني و اقتصادي انواع روش‌هاي آبياري تحت فشار اجرا شده در سطح كشور؛
 كيفيت آب‌هاي مورد استفاده در انواع روش‌هاي آبياري تحت فشار؛
 طراحي، اجرا و بهره‌برداري سيستم‌هاي آبياري تحت فشار در اراضي پاياب سدها؛
 بهره‌برداري و مديريت سيستم‌هاي آبياري تحت فشار.

برگزار كنندگان:
 دفتر بهبود و توسعه روش‌هاي آبياري (معاونت صنایع و امور زیربنایی وزارت جهاد كشاورزي)
 كميته ملي آبياري و زهكشي ايران
 مؤسسه تحقيقات فني و مهندسي كشاورزي

زمان برگزاري: اسفند 1386

برنامه زمان بندی:
 آخرین مهلت ارسال چکیده مقالات 15/8/86
 اعلام پذیرش چکیده مقالات 1/9/86
 آخرین مهلت ارسال اصل مقالات 1/11/86
 آخرین مهلت ثبت نام در کارگاه 15/11/86

آدرس دبيرخانه:
کرج- بلوار شهيد فهميده- مؤسسه تحقيقات فني و مهندسي كشاورزي، صندوق پستی 845-31585
تلفن: 2708359- 2705242- 2705320 (0261(
آدرس الكترونيكي: ICID.Workshop@yahoo.com


بيستمين كنگره بين‌المللي آبياري و زهكشي
فراخوان مقاله
بيستمين كنگره بين‌المللي آبياري و زهكشي
، 13- 19 اكتبر 2008،‌ لاهور، پاكستان

بيستمين كنگره بين‌المللي آبياري و زهكشيICID در شهر لاهور پاكستان از 13 لغايت 19 اكتبر 2008 ميلادي برگزار خواهد شد. موضوع اين كنگره «مديريت مشاركتي يكپارچه منابع آب – از مفهوم تا عمل» انتخاب شده است و دو سؤال «مديريت پايدار يكپارچه منابع آب» و «نقش بخش‌هاي دولتي و خصوصي در مديريت و توسعه منابع آب» به عنوان محورهاي اصلي اين كنگره مي‌باشند.
برگزاري جلسه ويژه، سمپوزيوم, سمينار و تعدادي كارگاه نيز همزمان با كنگره مذكور در برنامه اين رويداد علمي قرار دارند. علاقمندان مي‌توانند از طريق كميته ملي آبياري و زهكشي ايران، مقاله‌هاي خود را به دبيرخانه كنگره ارسال نمايند. عناوين دو سئوال، جلسه ويژه،‌ سمپوزيم و سمينار به شرح ذيل مي‌باشند:

الف) سئوال‌هاي كنگره:
سئوال 54: مديريت پايدار يكپارچه منابع آب.
سئوال 55: نقش بخش‌هاي دولتي و خصوصي در مديريت و توسعه منابع آب.
ب) جلسه ويژه: پيامد تغييرات جهاني بر مديريت و توسعه سامانه آبياري و زهكشي؛
پ) سمپوزيم: مديريت يكپارچه در مقياس حوضه آبخيز؛
ت) سمينار: درس‌هاي آموزنده تاريخ مديريت آب در آبخيز بزرگ و خشكسالي.

زمان‌بندي:
 دريافت «خلاصه و نتايج» مقاله: 10 شهريور 1386
 اعلام پذيرش مقالات: 24 آذر 1386
 دريافت متن كامل مقالات: حداكثر تا 10 اسفند 1386
براي اطلاع بيشتر از جزييات اين كنگره بين‌المللي به وبگاه زير مراجعه نماييد.
www.icid2008.org

معرفي شبكه آبياري و زهكشي آق‌چاي

شبكه آبياري و زهكشي آق‌چاي در شمال استان آذربايجان غربي در نزديكي شهر قره ضياالدين واقع مي‌باشد و اراضي دشت‌هاي قره ضياالدين و نازك را در بر مي‌گيرد. جاده بين‌المللي تبريز – بازرگان – جاده متصل‌كننده آسيا به اروپا – از محدوده اين طرح عبور مي‌نمايد. مطالعات مرحله اول اين طرح با هدف شناسايي امكان بهره‎برداري بهينه از پتانسيل آب رودخانه آق‏چاي در سال 1377 به پايان رسيده است. مطالعات مرحله دوم طرح نيز كه قرارداد آن در سال 1379 مبادله شده بر پايه سيماي مصوب مطالعات مرحله اول انجام يافته و در سال 1383 پايان پذيرفته است.
بر پايه اين مطالعات، با ساخت سد مخزني بر روي رودخانه آق‎چاي، آب نابهنگام آن كنترل و تنظيم مي‌گردد تا منبع آب مطمئني جهت رونق كشاورزي در منطقه باشد.
عمليات اجرايي سد مخزني آق‌چاي از اواسط سال 1381 شروع شده و قرار است تا سال 1388 خاتمه يابد.
وسعت خالص هريك از دشت‌هاي قره‌ ضياالدين و نازك به ترتيب 9212 و 12100 هكتار بوده و بخش عمده آب مورد نياز طرح از آب ذخيره شده در پشت سد مخزني آق چاي تأمين مي‌شود. اين آب توسط كانال انتقالي به طول 22 كيلومتر به بخش‌هايي از دشت قره ضياالدين و ابتداي دشت نازك منتقل مي‌گردد. 480 متر از كانال انتقال به صورت تونل از زير كوه بسطام عبور مي‌نمايد.
علاوه بر سد مخزني آق چاي كه براي ذخيره آب در نظر گرفته شده است، سد انحرافي شوريك نيز براي بهربرداري از آب‌هاي ميان حوضه‌اي و تأمين آب باقيمانده اراضي دشت قره ضياالدين در حال اجرا مي‌باشد.


سيماي طرح آق‌چاي
عمليات اجرايي سد انحرافي شوريك و شبكه آبياري وزهكشي آق‌چاي از اوايل سال 1385 آغاز شده است و طبق برنامه زمان بندي 48 ماه به طول خواهد انجاميد.

مساحت خالص سيستم آبياري روش تأمين آب ساماندهي منبع تأمين آب نام پروژه
باراني كم فشار سنتي چاه سد مخزني سد انحرافي توسعه بهبود زير زميني سطحي
9212 1024 1700 6488 3500 1712 4000 2724 6488 3500 5712 دشت قره ضيا الدين
12100 8927 3173 0 0 12100 0 12100 0 0 12100 دشت نازك
21312 9951 4873 6488 3500 13812 4000 12824 6488 3500 17812 جمع كل


در مجموع شبكه آبياري و زهكشي آق‌چاي مشتمل بر حدود 100 كيلومتر كانال‌هاي انتقال، اصلي، درجه يك و حدود 70 كيلومتر زهكش‌هاي اصلي، درجه يك، انحرافي و حدود200 كيلومتر خطوط لوله درجه يك و دو مي‌باشد.


مهمترين اهداف طرح آق‎چاي بشرح زير مي‎باشند :
 اشتغال‎زايي از طريق توسعه كشاورزي و ايجاد صنايع وابسته.
 بهبود وضعيت معيشتي، بهداشتي و رفاهي كشاورزان و ساكنان منطقه.
 استفاده از پتانسيل آب رودخانه آق‎چاي قبل از تخليه به رود مرزي ارس.
 مهار و تنظيم آب رودخانه آق‏چاي با احداث سد مخزني و انحراف يا انتقال آن به دشت‌هاي قره‎ضياالدين و نازك به منظور بهبود 6488 هكتار خالص و توسعه 14824 هكتار خالص از اراضي طرح.
 استفاده از پتانسيل قابل توجه آب زيرزميني دشت قره‎ضياالدين و بهبود 3500 هكتار از اراضي و جلوگيري از زهدار شدن اراضي دشت.

معرفي سازمان بين‌المللي شبكه بين‌المللي مديريت مشاركتي آبياري

The International Network on Participatory
Irrigation Management (INPIM)
شبكه بين‌المللي مديريت مشاركتي آبياري تشكيلاتي غير انتفاعي و غير دولتي مي‌باشد كه در سال 1995 تشكيل شده است. دفتر مركزي اين موسسه بين‌المللي تا سال 2006 در واشينگتن مستقر بوده كه بعد از آن به كشور پاكستان شهر اسلام آباد انتقال يافته است. اين تشكيلات داراي رابطه نزديكي با بانك جهاني مي‌باشد و در حال حاضر رياست آن بر عهده آقاي دكتر صلاح دارقوت يكي از كارشناسان ارشد بانك جهاني مي‌باشد. هدف شبكه بين‌المللي مديريت مشاركتي آبياري ايجاد سيستم‌هاي پايدار آبياري از طريق اصلاحات بنيادي مي‌باشد. ظرفيت سازي در مديريت آبياري براي توسعه و تشكيل انجمن‌هاي آبياري از جمله ديگر اهداف اين موسسه بين‌المللي مي‌باشد.
هم اكنون شبكه بين‌المللي مديريت مشاركتي آبياري مركزي مهم جهت تبادل ايده‌ها و اطلاعات كارشناسان علاقه‌مند در خصوص موضوع انتقال مديريت آبياري است.
اين شبكه بيش از 1000 عضو كارشناس در بيش از 40 كشور دنيا دارد و تا كنون 10 سمينار بين‌المللي با موضوع مديريت مشاركتي آبياري و دو سمينار با موضوع ظرفيت‌سازي در مديريت آبياري و زهكشي برگزار كرده است. دهمين سمينار اين موسسه بين‌المللي در ارديبهشت ماه سال جاري در تهران برگزار شد.
علاقمندان جهت كسب اطلاعات بيشتر مي‌توانند به وب سايت اين موسسه بين‌المللي به نشاني زير مراجعه كنند. www.inpim.org

تأثير تعامل ارزياب با پرسنل پروژه در نتايج ارزيابي عملكرد
ارزيابي عملكرد فقط يك عمل فيزيكي شامل جمع‌آوري داده‌ها و تبديل آنها به اطلاعات و نتيجه‌گيري از آنها و شناخت نواقص و تبيين راه‌حل‌ها نيست، بلكه شامل ب‍‍ُعد اجتماعي با اصول و روابط خاصي نيز مي‌باشد. ب‍‍ُعد اجتماعي تحت تأثير مراودات انساني بين ارزياب با مجريان، ذينفع‌ها، ارباب رجوع، كارشناسان مرتبط با موضوع اهميت ويژه‌اي در پيشبرد اهداف ارزيابي عملكرد دارد. روابط دوستانه باعث تبادل اطلاعات مي‌گردد و در تعيين چارچوب كار، تعيين نقاط بحراني، تعداد نمونه مورد لزوم، طبقه‌بندي مناطق، اولويت دادن به مسايل و شناخت نقاط حساس كمك مي‌نمايد.
چنانچه يك كارشناس ارزياب هيچگونه مراوده‌اي با ديگران نداشته باشد و صرفاً به منطق بايدها و بود و نبودها بپردازد و به آنها بسنده ‌كند، در آن صورت به‌طور ذهني فرمت‌هايي طراحي مي‌نمايد كه در عمل با ضعف‌هاي بيشماري روبرو مي‌شود كه انبوهي از داده‌ها جمع‌آوري مي‌شود كه بين آنها تجانس و ارتباط لازم و كافي برقرار نيست. در واقع اين ارزياب در مرحله طبقه‌بندي و تجزيه و تحليل داده‌ها با مشكل مواجه مي‌شود و نتيجه‌گيري صحيح از آنها صورت نمي‌گيرد و نواقص و راه‌حل‌هايي ارايه مي‌گردد كه در اولويت نيستند. گزارش پاياني از لحاظ علمي و عملي ضعيف خواهد بود و نهايتاً ارزيابي بي‌خاصيت رها مي‌گردد.
در حاليكه يك ارزياب خوب، يا يك مدير ارزيابي مؤثر، و يا حتي يك گروه ارزيابي كارآ، در روابط خوب خود با دست‌اندركاران به داده‌هايي به آساني دست مي‌يابند كه در مراحل تجزيه و تحليل مورد استفاده قرار مي‌گيرد و اگرچه محقق ناگزير است مراحل تحقيق را از ابتدا تا انتها بپيمايد ولي براي او روشن است كه مسايل كدامند و حدود آن چيست، فرضيه تحقيق كدام است، روش جمع‌آوري داده‌ها چگونه است و طبقه‌بندي آنها به چه صورتي انجام خواهد شد. در اين حال تجزيه و تحليل به راحتي صورت مي‌گيرد و نتايج با اهميت و قابل توجهي عايد خواهد شد. راه‌حل‌ها نيز در گفتگوها محك خواهد خورد و عملي‌ترين آنها ارايه مي‌گردد.
همانگونه كه در مرحله تعريف مسئله و شناخت معضل، بيشترين فايده از گفتگوها حاصل مي‌گردد و مي‌توان از تبادل‌نظر سود كافي برد، مطمئن باشيم كه ساير مراحل ارزيابي با مراودات و نشست و برخاست‌ها، دوستانه بودن جريان كار ارزيابي، همكاري متقابل طرفين بسيار نتيجه‌بخش‌تر از حالت فيزيكي اخذ داده‌ها است.
تبادل‌نظر قسمتي از ارزيابي مشاركتي را نيز شامل مي‌شود كه خود باعث اجراي راه‌كارهاي ارايه شده در ارزيابي و ضمانت اجراي آنها خواهد بود. زيرا نواقص از جمع‌بندي نظرات و افكار متضاد شناخته شده، راه‌حل‌ها از مشاركت ايده‌هاي متفاوت حاصل، و كليه كساني كه كم و بيش در ارزيابي شركت داشته‌اند در اجراي نتايج كمك نموده و ضامن به ثمر نشستن آن مي‌باشند و اين افراد مروجان خوبي نيز براي ارزيابي خواهند بود.
در ارزيابي عملكرد عملاً داده‌ها از منابع مختلف اخذ و با يكديگر مقايسه مي‌شوند تا صحت آنها تأييد شود. مي‌توان گفت از طريق برقراري روابط دوستانه با دست‌اندركاران شبكه يك منبع اخذ داده به صورتي تدريجي بنياد گذاشته مي‌شود و دايماً منابع ديگر را محك مي‌زند.

معرفي نرم‌ افزار
مدل SWAP

این مدل برای شبیه‌سازی انتقال آب، املاح و حرارت در خاک‌های اشباع، غيراشباع با هدف شبیه‌سازی جامع سیستم خاک-اتمسفر-گیاه طراحی شده است. مدل قادر به شبیه‌سازی فرآیند انتقال در مقیاس مزرعه و در طول فصل رشد مي‌باشد. شرايط مرزی در این مدل می‌تواند برای مرز بالادست بصورت خاک همراه با کشت و یا بدون کشت (در تماس با اتمسفر)، مرزهای کناری در تماس با سطح آب، و در پایین‌دست در تماس با خاک غیراشباع یا در تماس با سفره آب زیرزمينی باشد. علاقمندان برای کسب اطلاعات بیشتر و پياده نمودن نرم‌افزار می‌توانند به آدرس زير مراجعه نمایند.
www.swap.altera.nl

معرفي وب سايت
کتابخانه و مركز اسناد سازمان پژوهش‌هاي علمي و صنعتي ايران

كتابخانه و مركز اسناد سازمان پژوهش‌هاي علمي و صنعتي ايران از سال 1359 همزمان با تأسيس سازمان فعاليت خود را آغاز نموده است، و از همان آغاز در راستاي اهداف سازمان يعني حمايت از ايجاد و ارتقاي فنآوري (تحقيق و توسعه) در سطح ملي، به گردآوري، سازماندهي و اشاعه اطلاعات اقدام مي‌كند. منابع و امكانات كتابخانه شامل كتب لاتين و فارسي، اسناد لاتين و فارسي، مجلات، لوح‌های فشرده، فيلم‌های علمي و آموزشي، مجموعه‌های ميكروفيش و ميكروفيلم، مجموعه چكيده‌هاي شيمي از 1907 تا 1992، و چكيده‌هاي شيمي به صورت چاپي مربوط به دوره‌هاي 11 تا 14 و بالاخره مجموعه‌ای از استانداردهاي ملي و جهاني مي‌باشد. زمينه موضوعي منابع و مدارك گردآوري شده بيشتر همسو با رشته‌هاي علمي فعال در سازمان شامل: برق و الكترونيك، مكانيك، متالورژي، كشاورزي، مهندسي پزشكي، بيوتكنولوژي، شيمي، مهندسي شيمي، صنايع غذايي، مطالعات و تحقيقات فناوري اطلاعات مي‌باشد.
در این سایت می‌توانید به مجلات الکترونیکی، کتاب‌های الکترونيکی و تازه‌های کتابهای فارسی و انگلیسی دسترسی پیدا کنید علاقمندان جهت اطلاع بيشتر می‌توانند به سايت سازمان به آدرس زير مراجعه نمايند.
http://library.irost.ir/