دوست محترم با توجه به پيش بيني وضعيت بحراني تأمين آب ، طي سال هاي آينده ، توجه و دقت در بهره برداري و حفاظت صحيح و مطلوب از منابع آب كشور، از مهمترين سياست هايي است كه مي بايد در برنامه هاي آتي با جديت دنبال گردد. اين خواسته زماني تحقق خواهد يافت كه يك سيستم بهره برداري منسجم از منابع آب كشور وجود داشته باشد. كشور ايران در گذشته هاي دور و نزديك داراي نظام مطلوب بهره برداري از منابع آب بوده كه در اين رابطه مي توان به بنه ها و تشكيلات مشابه آنها در اكثر مناطق روستايي اشاره كرد. طومار شيخ بهايي به عنوان يكي از مفاخر ملي بيانگر نوع پيشرفته اي از نظام بهره برداري آب در بخش كشاورزي در زمان خود بوده است . در سال هاي اول پيروزي انقلاب اسلامي حفر چاه و استفاده از آب زيرزميني مورد توجه مردم قرار گرفت . در اين ميان افراد فرصت طلب بدون توجه به ضوابط و مقررات به منابع آب زيرزميني هجوم برده و با حفر چاه هاي غير مجاز، آب خوان ها را در معرض نابودي قرار دادند. در سال 1361 قانون توزيع عادلانه آب به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيد. اين در حاليست كه در سال 1357 از حدود قريب به 600 دشت كشور 30 دشت به علت افت سطح آب ، ممنوعه اعلام گرديده بود ولي به علت روند سريع حفر چاه هاي غير مجاز و بهره برداري بي رويه از آب هاي زيرزميني در حال حاضر تعداد دشت هاي ممنوعه به 142 فقره رسيده است و در بقيه دشتها اگر چه وضعيت ممكن است ممنوعه نباشند ولي وضعيت چندان مناسبي هم ندارند. با توجه به مسائل ذكر شده ، جا دارد كه رهنمودهاي در جهت جلوگيري از تداوم اين مشكلات پيش بيني نموده و با درايت و دورانديشي از خطرات ناشي از كمبود شديد آب در آينده اقدام نمود. در اين زمينه ذكر پيشنهادات ذيل خالي از فايده نيست . - اصول و ضوابط به طوري وضع گردد تا بهره برداري و نگهداري از پروژه هاي ايجاد شده در چارچوب مديريت آگاه ، با نيروي انساني آموزش ديده و متخصص انجام گيرد. شركت هاي بهره برداري از شبكه هاي آبياري و زهكشي در چارچوب ضوابط منسجم و با استقلال كامل ، به صورت خصوصي و براساس قانون تجارت و بدون تكيه بر سازمان هاي اجرايي اداره شوند و نسبت به انجام امور مربوط به بهره برداري و بالاخص نگهداري كامل پروژه ها انجام وظيفه نمايند. بديهي است كنترل دقيق شركت هاي سهامي آب منطقه اي از طريق تدوين و ارائه شرح خدمات و دستورالعمل هاي لازم ضرورت تام دارد. - مديران شركت هاي بهره برداري بايد از صلاحيت كامل فني و تجربي برخوردار باشند. - در جهت مصرف بهينه آب كشاورزي و با توجه به مصوبه هاي برنامه دوم توسعه نسبت به تحويل آب به صورت حجمي اقدام مقتضي به عمل آيد. همچنين نرخ آب بها به گونه اي بايد تعيين گردد تا هزينه هاي نگهداري و بهره برداري تأمين شود. - شركت هاي سهامي آب منطقه اي بايد تدابيري بينديشند تا با انتخاب مشاوريني ذي صلاح نسبت به تهيه طرح مهندسي براي بهره برداري و نگهداري از تأسيسات ايجاد شده اقدام نمايند. اين مشاورين به نمايندگي از طرف شركت هاي آب منطقه اي بر انجام كار شركت هاي بهره برداري ، برابر شرح خدمات مدون چه از نظر بهره برداري و چه از نظر تعميرات سالانه تأسيسات و ساير خدمات مندرج در قرارداد في مابين ، نظارت دقيق نمايند. اين مشاورين همچنين بر تحويل حجمي آب از شبكه هاي آبياري ايجاد شده نظارت نمايند. راه حل هاي عملي براي ايجاد تشكل براي بهره برداران از منابع آب يكي ديگر از وظايفي است كه مهندسين مشاور دستگاه اجرايي بايد اقدام نمايد. در اين راستا تشكيل جلسات همكاري با سازمان هاي كشاورزي و هماهنگ كردن كليه اقدامات در سطح مزارع و بالاخص تشكيل تعاوني هاي توليد از اقدامات اساسي است كه در جهت ايجاد تشكل هاي مذكور بايستي انجام گيرد
تأسيس شبكه ظرفيت سازي در بخش آب ظرفيت سازي كه در بخش هاي مختلف آب ، به خصوص در آبياري و زهكشي نقش مهمي به عهده دارد و به دو سطح منابع انساني و تشكيلاتي تقسيم مي شود. احساس مي شود كه ارتباطات پيشرفته بين سازمانهاي تحقيقاتي ، مؤسسات اجرايي و مصرف كنندگان آب ، كاربرد نتايج تحقيقات مربوطه ، انتقال فن آوري مناسب و انتشار بهتر نتايج تحقيقاتي را تضمين مي كند. سازمان هاي مختلف بين المللي و سازمان هاي وابسته به ملل متحد از قبيل بانك جهاني ، فائو، اپتريد و غيره در زمينه ظرفيت سازي تأكيد زيادي دارند. گروه هاي كار ICID در مورد ظرفيت سازي و تعليم و تربيت (WG - CBTE) در چارچوب تشكيلات ICID، توسعه ابزارهاي مناسب و تسهيل شناسايي آموزش ، ظرفيت سازي و نيازهاي تعليم و تربيت را در بخش آبياري و زهكشي به عهده دارد. ضمن اين كه مؤسسات مختلفي ابتكارات خود را درباره ظرفيت سازي اعلام كرده اندCAPNET ابتكار تازه اي است كه از سوي مؤسسه دلف هلند در حال شكل گيري است . از آنجايي كه فعاليت CAPNET بين المللي است تلاش هاي خاصي براي برآورده كردن نيازهاي كشورهاي آفريقايي صرف شده است . مواردي را كه CAPNET كانون توجه قرار داده عبارت است از: تجزيه و تحليل تجربيات و درس هاي آموخته شده ، شناسايي زمينه هاي تحقيقاتي ، توسعه منابع انساني از قبيل آموزش و شناسايي مؤسسات آموزشي و تربيتي و حمايت فني نسبت به نشريات آب ، تشخيص ها، خط مشي و شكل گيري مجدد كانوني در سطوح حوزه رودخانه و كشور. ادامه تأسيس شبكه ظرفيت سازي در بخش آب.... در جلسه, (WG - CBTE) اينگونه احساس شد كه هماهنگي با ساير مؤسساتي كه به ظرفيت سازي گرايش دارند مي تواند از طريق CAPNET انجام پذيرد. اين اقدام براي بسط و توسعه شبكه ضرورت دارد. توصيه مي شود كه كميته هايي كه مايلند به اين ابتكار مفيد ملحق شوند ترغيب و تشويق گردند. چرا كه اين حركت مزايا و منافعي دو سويه در بر دارد. در اين زمينه مي توان از طريق آدرس زير با CAPNET تماس حاصل كرد: International Center for Capacity Building(CAPNET) Infrastructure Hydraulice Environment (IHE) P. O. Box 3015 2601 PA Delft The Netherlands Tel: +31 (0) 152151715 Fax: +31 (01) 152122921 E-mail: ihe@ihe.nl
آشنايي با مؤسسه بين المللي تحقيقات هيدروليك مؤسسه بين المللي تحقيقات هيدروليك كه در سال 1935 تأسيس گرديده است ، سازماني مستقل در سطح بين المللي و متشكل از مهندسين و محققين مي باشد كه در زمينه هاي مرتبط به هيدروليك و كاربرد عملي آن فعاليت دارند. دامنه فعاليت مؤسسه از هيدروليك رودخانه و دريا گرفته تا آبراهه هاي بسته صنعتي ، توسعه منابع آب ، هيدروليك و محيط زيست ، مهندسي يخ ، هيدروانفورماتيك ، دوره آموزشي پيوسته و كارآموزي را در بر مي گيرد. IAHR سبب ايجاد انگيزه و ارتقاء سطح تحقيقات كاربردي و پايه گرديده و در جهت همكاري و توسعه مناسب ، بهينه سازي مديريت منابع آب در جهان و فرايندهاي سيالات صنعتي كوشش مي نمايد و از طريق اعضاء اهداف خود را در قالب فعاليت هاي گسترده تعقيب مي كند. كلمات كليدي مؤسسه عبارتند از: گروه هاي كار، دستور كار تحقيقات ، كنگره ها بخصوص كنفرانسها، كارگاه ها و دوره هاي كوتاه مدت ، مجله تحقيقات هيدروليك ، مونوگراف ها، مجموعه مقالات و شركت در برنامه هاي بين المللي يونسكو، ICSU,IDNDR, WMO شوراي جهاني آب ، همكاري با ساير سازمان هاي ملي و بين المللي وابسته به آب JSCE , ASCE, IAWO , IAHS , ICE, CHES,
فراخوان مقاله ششمين كنگره بين المللي آبياري ميكرو ششمين كنگره بين المللي آبياري ميكرو از 22 لغايت 27 اكتبر سال 2000 در آفريقاي جنوبي با اهداف زير برگزار مي گردد: - استفاده بهينه از مصرف آب در رفاه پايدار و محيط زيست طبيعي - سيستم هاي مديريتي . - جايگاه و نقش آبياري ميكرو در توسعه كشاورزي - كاربرد فنون پيشرفته در توسعه كشاورزي - تفهيم ضرورت توسعه كشاورزي توسط محققين فنون پيشرفته و كاربرد آن موضوعات مورد بحث عبارتند از: الف - توسعه فن آوري و كاربرد آن ب - مديريت خاك ، آب و محصول ج - امكان يا بي اقتصادي هـ - تحقيقات ، آموزشي و توسعه و - اثرات زيست محيطي ز - اثرات اجتماعي ح - تجربيات منطقه اي و كشوري ط - توسعه در آينده جهت كسب اطلاعات بيشتر در مورد نحوه ارسال خلاصه مقاله ، اصل مقاله و ساير موارد با دبيرخانه كميته ملي آبياري و زهكشي تماس حاصل نمايند.
فراخوان مقاله كنفرانس بين المللي سيستم هاي آبياري باراني و ميكرو بخش كشاورزي به عنوان بزرگترين عامل در مصرف آب و در ضمن بزرگترين تلف كننده سنتي آن ، در صورت برنامه ريزي صحيح مي تواند بطور جدي در صرفه جويي آب در مناطقي كه با تنش آبي مواجه هستند همكاري و مشاركت نمايد. به همين منظور كنفرانسي از تاريخ 8 لغايت 10 فوريه سال 2000 در كشور هندوستان برگزار مي گردد. موضوعات مورد بحث عبارتند از: 1- شرايط بين المللي و تجربيات كسب شده در مورد روشهاي آبياري باراني و ميكرو و دورنماي آتي در جهت ارتقاء آنها 2- توليد و توسعه سيستم هاي آبياري باراني و ميكرو 3- طراحي و مديريت سيستم هاي آبياري باراني و ميكرو 4- استاندارد نمودن سيستم هاي آبياري باراني و ميكرو 5- استفاده از سنسورها و تجهيزات كنترل كننده در آبياري ميكرو 6- سيستم هاي خودكار در آبياري باراني و ميكرو 7- روش هاي جايگزين آبياري ميكرو با توجه به منابع محدود تأمين آب 8- تجزيه و تحليل اقتصادي 9- آبياري قطره اي زيززميني 10- استفاده از آبياري ميكرو براي ميوه جات ، سبزيجات ، محصولات خام كشاورزي ، چمن كاري و زيباسازي 11- حاصلخيزسازي و مديريت روش هاي آبياري باراني و ميكرو 12- استفاده از مواد شيميايي و اصلاح آب براي آبياري ميكرو 13- تصفيه آب براي آبياري ميكرو 14- زمان بندي روش هاي آبياري باراني و ميكرو 15- استفاده از آب شور در آبياري باراني و ميكرو 16- ارتباط خاك ، گياه و آب با استفاده از سيستم هاي آبياري باراني و ميكرو 17- حفاظت آب و انرژي با استفاده از سيستم هاي آبياري باراني و ميكرو 18- مطالعات موردي 19- شرايط كنوني تحقيق و نيازهاي تحقيقاتي در آينده فرصت دريافت خلاصه مقاله حداكثر تا 15 مه سال 1999 پيش بيني گرديده و همچنين اطلاعات دقيق تر در مورد سمينار فوق الذكر را مي توانيد از دبيرخانه كميته ملي آبياري و زهكشي تهيه نماييد.
فراخوان مقاله هشتمين كارگاه بين المللي زهكشي بنا به ضرورت امر لازم است در مورد بهبود و توسعه زهكشي در كشورهاي در حال توسعه سعي بيشتري به عمل آيد. اخيراً برآورد شده است ساليانه بين 1 تا 5/1 ميليون هكتار اراضي مزروعي در سراسر دنيا در اثر شوري خاك و باتلاقي شدن در اقاليم خشك و نيمه خشك تخريب مي شوند. زهكشي در بعضي نقاط استوايي و گرم مرطوب براي اراضي مزروعي به منظور كشت پايدار بسيار مهم مي باشد. زهكشي احتمالا با چالش هاي ويژه اي در قرن 21 روبرو خواهد شد و براي استفاده از منابع ، رقابت هاي سنگيني وجود خواهد داشت . تصميم گيري ها بيشتر بر اساس ملاحظات اجتماعي - اقتصادي و مسايل زيست محيطي صورت مي گيرد. با در نظر گرفتن ديدگاه هاي فوق اين كارگاه در مورد نقش زهكشي و چالش هاي آن در قرن 21 در قالب موارد زير بحث مي گردد. عنوان اصلي كارگاه : نقش زهكشي و چالش ها در قرن بيست و يكم زمان برگزاري : 31 ژانويه لغايت 4 فوريه سال 2000 ميلادي موضوعات مورد بحث : 1- تجربيات منطقه اي الف - سيماي زهكشي مناطق مختلف در مقياس جهاني ب - ارايه فعاليت هاي ضروري زهكشي در سطح جهان (معرفي اصول مورد نياز در بعد جهاني) 2- تركيب مسائل مربوط به زهكشي ، كنترل سيلاب و مديريت آب الف - زهكشي در مناطق دلتايي و جزر و مدي ب - زهكشي در مناطق با اقليم موسمي (Monsoon) 3- مديريت زهكشي مشاركتي و مسائل اجتماعي - اقتصادي 4- دفع زهاب ، بازيافت و استفاده مجدد از آن و همچنين زهكشي زنده (Bio - Drainage) 5- آموزش و تحقيق
كنفرانس بين المللي تحقيق و توسعه از تاريخ 29 فوريه الي 3 مارس سال 2000 در كشور هندوستان برگزار مي شود (مهلت ارسال خلاصه مقالات تا 15 ژوئيه 1999 سمينار بين المللي عملكرد پروژه هاي كوچك و بزرگ آبياري در آفريقا در تاريخ 25 الي 29 آوريل 1999 برگزار گرديد. موضوعات مورد بحث در اين سمينار عبارتند از: جنبه هاي مهندسي پروژه ها - جنبه هاي مالي -موضوعات مديريتي - موضوعات زيست محيطي -انتقال تكنولوژي و فن آوري - جنبه هاي زراعي پروژه ها
